ช่วงนี้หลายคนคงได้ยินเกี่ยวกับเว็บไซต์ที่ชื่อ wikileaks (วิกิลิคส์) หรือ wikileaks.org ชื่อว่าหลายคนคงมีข้อสงสัยว่าเว็บไซต์นี้คือเว็บอะไร? แล้วเค้าแสดงเนื้อหาอะไรบนหน้าเว็บ? (เพราะตอนนี้เว็บนี้เข้าไม่ได้แล้ว เนื่องจากโดนแบนโดนผู้ให้บริการโดเมนเนมของสหรัฐอเมริการEverydayDNS.net แต่ก็สามารถเข้าดูเว็บไซต์ได้จากการพิมพ์ ip address แทน นั้นก็คือ http://88.80.13.160 และ http://21.3251.145.96 )
wikileaks.org คืออะไร?
wikileaks คือเว็บไซต์นักเปิดโปง ถ้าคุณมีความลับอยากจะบอก แต่ไม่รู้จะไปบอกใครดี ที่นี่เป็นที่สำหรับคุณ เว็บไซต์ wikileaks.org เปิดตัวมาตั้งแต่เดือนมกราคม 2007 และสมาชิกใน wikileaks ได้เข้ามาเผยแพร่บทความเปิดโปงความลับและเรื่องอื้อฉาวต่างๆ จนเป็นที่กล่าวขวัญกันไปทั่วโลก ขณะเดียวกันก็ถูกเพ่งเล็งจากรัฐบาลในหลายประเทศแล้วเช่นกัน เพราะเว็บไซต์นี้เปิดรับข้อมูลจากทั่วโลก โดยเน้นประเทศในเอเชีย ละตินอเมริกา ตะวันออกกลาง แอฟริกา และกลุ่มประเทศที่เคยเป็นอดีตสหภาพโซเวียต
ความไม่ธรรมดาของ wikileak
สา เหตุที่เว็บไซต์ wikileaks.org ไม่ธรรมดาเหมือนเว็บไซต์ทั่วๆ ไป เนื่อจากความไม่ธรรมดาของเนื้อหา นั่นก็คือ ที่นี่เป็นแหล่งรวบรวมข้อมูลความลับต่างๆ ปัญหาความไม่ชอบธรรม เรื่องราวการคอร์รัปชั่น หรือเรื่องที่สาธารณชนควรรับรู้ โดยอาจเป็นข้อมูลของรัฐบาล ภาคธุรกิจและอุตสาหกรรม ความลับทางการทหาร ไม่เว้นแม้กระทั่งความลับขององค์กรทางศาสนา
เรื่อง แรกที่นำมาเปิดโปงตั้งแต่ก่อนเปิดตัวเว็บไซต์อย่างเป็นทางการก็คือ การปล้นชาติในประเทศเคนยา ด้วยอำนาจการบริหารของอดีตประธานาธิบดี Daniel Arap Moi ซึ่งเรื่องดังกล่าวก็ได้สร้างความวุ่นวายในระหว่างการเลือกตั้งประธานาธิบดี ที่กำลังจะเกิดขึ้นพอสมควร
ถัดมาเป็นการเปิด โปงปฏิบัติการควบคุมตัวนักโทษในคุกของสหรัฐอเมริกาที่อ่าวกวนตานาโม โดย wikileaks ระบุว่าสหรัฐมีนโยบายซ่อนตัวนักโทษบางคน จากการช่วยเหลือขององค์การกาชาดสากล รวมทั้งยังมีการใช้สุนัขในการข่มขู่นักโทษอีกด้วย
บท ความต่างๆ เหล่านี้สร้างความไม่พอใจแก่กระทรวงกลาโหมของสหรัฐอเมริกาเป็นอย่างมาก เพราะถือเป็นการนำความลับสุดยอดทางทหารมาเปิดเผย ขณะที่ Julian Assange หนึ่งในผู้ก่อตั้ง Wikileaks บอกว่านี่เป็นเรื่องที่ทุกคนมีสิทธิ์รับรู้ถึงความไม่ชอบธรรมที่เกิดขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งเรื่องที่เกิดในประเทศของตัวเอง นอกจากนี้ ยังมีข้อมูลความลับและความไม่ชอบธรรมในประเทศต่างๆ อีกนับร้อยประเทศ รวมถึงประเทศไทยด้วย
Julian เป็นชาวออสเตรเลียโดยกำเนิด แต่ขณะนี้อาศัยอยู่ในแอฟริกา นอกจากเขาจะเป็นผู้ก่อตั้ง Wikileaks แล้ว Julian ยังเป็นนักเขียนและแฮคเกอร์อีกด้วย ซึ่งเหตุนี้เองที่อาจจะทำให้เว็บไซต์แห่งนี้อยู่รอดปลอดภัยจากการปิดกั้น เสรีภาพในการเผยแพร่ข้อมูลมาจนถึงทุกวันนี้
เจ้าของชื่อ Wikileaks ที่แท้จริงนั้นอาศัยอยู่ในเคนยา แต่เจ้าตัวกลับไม่รู้เรื่องเว็บไซต์แห่งนี้มากนัก ส่วนเซิร์ฟเวอร์ก็ดูเหมือนจะตั้งอยู่ในประเทศสวีเดน แต่จริงๆ ยังมีเซิร์ฟเวอร์สำรอง (mirror) ตั้งอยู่มากมายทั่วโลก แม้กระทั่ง Ben Laurie ผู้เชี่ยวชาญด้านระบบความปลอดภัยของ Wikileaks และยังเป็นหนึ่งในที่ปรึกษาของเว็บ ก็ยังไม่รู้ว่าเซิร์ฟเวอร์ที่แท้จริงตั้งอยู่ที่ไหนกันแน่ และใครเป็นผู้ดูแลเว็บนอกเหนือจากผู้ก่อตั้งอย่าง Julian
นี่เป็น เหตุผลหนึ่งที่สมาชิกทั่วโลกต่างยอมรับในการรักษาความลับได้เป็นอย่างดีของ Wikileaks จึงนำเรื่องราวต่างๆ มาเผยแพร่กันอย่างต่อเนื่อง อย่างไรก็ตาม ทีมงานพบว่าหลายครั้งมีบทความที่ไม่น่าเชื่อถือปะปนอยู่ด้วยเช่นกัน ซึ่ง Julian ก็กำลังพิจารณาว่าจะเลิกใช้ระบบ Wiki ดีหรือไม่ และจะเปลี่ยนมาเผยแพร่บทความก็ต่อเมื่อเรื่องที่สมาชิกส่งเข้ามาได้รับการ พิสูจน์ความจริงแล้วเท่านั้น
“เวลานี้เป็นยุคของนักสื่อสารมวลชนและ นักเคลื่อนไหวต่างๆ ที่จะได้เผยแพร่ข้อมูลได้อย่างเต็มที่โดยไม่ต้องเกรงกลัวอิทธิพลใดๆ หรือไม่ต้องเซ็นเซอร์ตัวเองอีกต่อไป คุณลองนึกถึงโลกที่รัฐบาลหรือบริษัทคอยดูแลประชาชนและพนักงานบริษัทให้อยู่ กันอย่างมีความสุขสิ นั่นคือโลกที่เรากำลังสร้างให้มันเป็นจริงขึ้นมา”
แม้ วันนี้ Julian จะวาดฝันไว้อย่างสวยหรู แต่ยังไม่มีใครรับประกันได้ว่า Wikileaks จะอยู่รอดปลอดภัยไปได้นานเท่าไหร่ อย่างไรก็ตาม นี่ถือเป็นเว็บไซต์ที่มีแนวคิดและอุดมการณ์อันสร้างสรรค์และน่ายกย่องไม่ น้อย ในสภาวะมีความไม่ชอบธรรมและทุจริตเกิดขึ้นไปทั่วทุกหัวระแหง
ปล. เนื้อหาบางส่วนมาจาก นสพ.กรุงเทพธุรกิจ
โด่งดังจริงๆ กับเว็บ WikiLeaks ซึ่งเป็นเว็บที่เอาข้อมูลภายในของทั้งภาครัฐและเอกชนมาเปิดเผยต่อสาธารณะ ซึ่งก่อนหน้านี้ก็ได้เอาข้อมูลของทหารสหรัฐในอัฟกานิสถานมาเปิดเผย ซึ่งมีข้อมูลที่ทำลายชื่อเสียงของทหารสหรัฐอย่างหนัก เท่านั้นยังไม่พอทาง WikiLeaks กำลังจะเปิดเผยเอกสารลับเพิ่มเติมออกมาอีก แต่ที่ทำให้เป็นปัญหาขึ้นมาเพราะข้อมูลที่ WikiLeaks นำมาเปิดเผยนั้นทำให้คนหลายคนตกอยู่ในอันตรายเลยเป็นประเด็นว่า ตรงไหนล่ะคือจุดที่สมดุลระหว่างเสรีภาพบนอินเตอร์เน็ตกับการลรับผิดชอบต่อ สิ่งที่ตัวเองนำมาเปิดเผยซึ่งอาจจะทำให้ผู้อื่นตกอยู่ในอันตราย
WikiLeaks ตัวแสบของรัฐบาลอเมริกา
หลังจากเอาข้อมูลของทหารสหรัฐมาเปิดเผยในรอบแรก ทางเว็บเองก็ฉลาดรู้ว่าอาจจะทำให้โดนโจมตีทางอินเทอเน็ตจากสหรัฐ เลยมีการปล่อยไฟล์ที่มีการเข้ารหัสชนิดที่ไม่น่าจะมีใครเปิดได้ถ้าไม่มีรหัส ออกมาปล่อยไว้บนเว็บ BitTorrent ชื่อดังและประกาศว่าถ้ามีการโจมตีเว็บ WikiLeaks จะทำการปล่อยรหัสของ ไฟล์นั้นซึ่งคาดกันว่าน่าจะเป็นเอกสารทั้งหมดที่ยังไม่ได้เซ็นเซอร์ชื่อทหาร และสายลับรวมถึงผู้ให้ความร่วมมือกับทหารสหรัฐ
ทำให้สหรัฐไม่มีทางเลือกมากนักแม้ว่าในความเป็นจริงการที่จะถล่มเว็บนั้นไม่ ได้ยากเกินความสามารถของสหรัฐ แต่คำขู่ของ WikiLeaks ก็ดูจะมีน้ำหนักมากทีเดียว ไม่นับประเด็นเรื่องกฏหมายซึ่งก่อนหน้านี้ก็เคยมีคนฟ้องเว็บ WikiLeaks มาแล้วแต่ก็ไม่สามารถปิดเว็บไซต์ WikiLeaks ได้
ปัญหาของเอกสารที่ WikiLeaks นำมาเปิดเผย
เนื่องจากมันเป็นเอกสารทหารที่มีชั้นความลับสูง เพราะมันมีรายชื่อของทหารสหรัฐและพันธมิตร นอกจากนี้ยังมีสถานที่ที่ใช้ในการพบกันของทหารและสายลับหรือผู้ที่ให้ความ ร่วมมือกับทหารสหรัฐอยู่ด้วย ซึ่งทำให้หลายฝ่ายแสดงความเป็นห่วงต่อสิ่งที่เกิดขึ้น
แม้ว่าทาง WikiLeaks จะได้ทำการปิดบังชื่อและสถานที่ออกจากเอกสารแล้วแต่ด้วยความที่เอกสารมี จำนวนมาก และการขาดความชำนาญทำให้ชื่อและสถานที่บางส่วนหลุดออกมา ซึ่งทำให้องค์กรที่ทำงานในอัฟกานิสถานหลายแห่งออกมาให้ความเห็นในทางไม่ค่อย เห็นด้วยเพราะมันเป็นเรื่องที่เกี่ยวกับชีวิตของคนจำนวนมาก
แล้วใครจะรับผิดชอบ
แล้วมันก็วกกลับมาที่จุดเริ่มต้นของอินเทอร์เน็ตที่ทุกคนบอกว่าไม่ควรมี ข้อบังคับหรือการควบคุม แต่ถ้าเกิดความเสียหายต่อชีวิตและทรัพย์สินขึ้นมากจริงๆ ใครต้องรับผิดชอบ สิ่งที่ WikiLeaks ทำนั้นตั้งใจจะตีแผ่การกระทำที่ไม่ถูกต้องของทหารสหรัฐซึ่งก็มีอยู่จริงซึ่ง เอกสารที่ WikiLeaks นำมาเปิดเผยก็ยืนยันสิ่งนั้นจริงๆ แต่คนที่ได้รับผลกระทบล่ะทาง WikiLeaks จะรับผิดชอบหรือไม่หากมีคนตายเพราะข้อมูลสำคัญรั่วไหล
แม้ว่าจะไม่ได้ตั้งใจแต่การทำให้คนเสียชีวิตมันไม่ง่ายที่จะปัดความรับผิด ชอบแบบนั้น แต่ทางการสหรัฐเองก็หละหลวมมากในการเข้ารหัสเอกสารและการจัดชั้นความลับว่า ใครควรจะเข้าถึงข้อมูลระดับใด เพราะข้อมูลที่ทาง WikiLeaks นำมาเปิดเผยก็เป็นข้อมูลที่ทหารสหรัฐทุกคนทราบ และแม้แต่ผู้ผลิตอาวุธให้สหรัฐก็มีข้อมูลเหล่านี้อยู่ด้วย ซึ่งก็ทำให้ทางการสหรัฐก็ต้องมีส่วนรับผิดหรือไม่ถ้าหากเกิดความเสียหายขึ้น
บทสรุป
ผมเองมองว่าเรื่องที่ WikiLeaks ทำน่ะผิดแน่นอนเพราะการที่คุณเอาชีวิตคนมาเล่นเพราะคุณ "เชื่อว่า" สิ่งที่คุณทำนั้นถูกต้องและได้มีการป้องกันไม่ให้เกิดผลกระทบกับคนอื่น แต่มันก็เป็นข้อเท็จจริงเช่นกันว่าชื่อและสถานที่ก็หลุดออกมาจากเอกสารของ ทาง WikiLeaks ชีวิตคนไม่ใช่สิ่งที่จะเอามาเป็นตัวประกันต่อรองใดๆ ไม่ว่าเหตุผลคุณจะดีแค่ไหนก็ตาม
ทางสหรัฐเองก็ผิดทั้งการปกป้องข้อมูลความลับขนาดนี้กลับทำไม่ได้แล้วถ้าเกิด ศัตรูรู้ข้อมูลจากผู้ผลิตอาวุธล่ะก็จะทำให้มีคนตายเช่นกัน ช่วงนี้ผมไม่รู้ว่าทำไมคนเราไม่คุยกันอย่างไม่เป็นทางการ ไม่ต้องออกสื่อจะได้คุยกันได้ตรงๆ ไม่ต้องมาสวมหัวโขนใส่กัน และถ้าคุยกันก็อาจจะหาทางออกร่วมกัน เช่นเปิดเผยเฉพาะเอกสารที่เกี่ยวกับการกระทำผิดที่ทาง WikiLeaks ต้องการจะสื่อออกมาให้โลกเห็น แต่ให้ทางการสหรัฐทำการลบชื่อและสถานที่ออกจากเอกสาร แค่นี้ก็น่าจะทำให้ WikiLeaks ได้อย่างที่ต้องการโดยชีวิตคนไม่ต้องเข้ามาเสี่ยงด้วย แล้วคนอ่าน Blognone ล่ะคิดว่าอย่างไรครับ
